Уторак, 17.10.2017. Званична презентација Општине Косјерић

Kultura

Narodna biblioteka

     Ustanova raspolaže dobro uređenom  bioskopskom dvoranom površine 482 m² sa 370 mesta i pozornicom veličine 12 / 12m², koja je pogodna za pozorišno-scenske programe, dečje priredbe, muzičke koncerte i druge prigodne sadržaje.

     Ispred dvorane se nalazi prostran i dobro opremljen hol (140 m²), koji je uređen i kao galerijski prostor pogodan za razne likovne izložbe, etno postavke, i druge vizuelne umetničke programe.

     Narodna biblioteka od svoga nastanka pokretač je i organizator  stalnih i drugih povremenih kulturnih manifestacija. Najdužu tradiciju ima Opštinska i Okružna smotra recitatora, a takođe je realizator amaterskih, opštinskih i regionalnih, smotri izvornog stvaralaštva na turističko-kulturnoj manifestaciji „Čobanski dani“.





Legat Lize Marić Križanić

Na nebu našeg slikarstva, međutim, pojavila se ona kao dugin lik sa svih sedam boja i njihovih oreola nad njenim rodnim Kosjerićem, gde je 1905. ugledala svet. Ako oči, ako svest, mogu da pamte, onda su upamtili...

O životu i slikarstvu Lize Marić - Križanić
(Izvodi tekstova iz Kataloga Legata Liza Marić-Križanić, Kosjerić: Dom kulture, 1992.)

   

Iz bigrafije

Završila Filozofski fakultet u Beogradu, odsek za francuski jezik. Slikarstvom je počela da se bavi za vreme studijskog boravka u Parizu 1924/5. godine, a boravila je i u Londonu 1938. godine.

U Beogradu redovno izlaže od 1939. godine. Slika predeo, figuru, i naročito mrtvu prirodu u ulju i pastelu, u duhu poetskog realizma. Najzapaženiji deo njenih radova se čuva u Narodnom muzeju, Muzeju grada Beograda, Spomen zbirci Pavla Belanskog u Novom Sadu.

Iako rođeni slikar, upotpunila je tokom života svoju umetnost u zanatskom smislu do najvišeg stepena. Družila se sa poznatim slikarima, vajarima i pesnicima svoga vremena: Zonjićem, Kumrićem, Jobom, Lukićem, Desankom Maksimović, Jovanom Dučićem, i drugima.

U svojim dvaesetim i tridesetim godinama bila je jedan od najtraženijih modela za ženski portret beogradskih i stranih slikara. Jedan od prvih portreta uradio je njen suprug Pjer Križanić, slavni karkaturista, slikar i publicista. Sama Liza beleži više od 18 raznih autora njenih portreta, među njima i Zore Petrović, Mila Milunovića, Milivoja Uzelca, Petra Dobrovića, od kojih se dva čuvaju u njenom Legatu u Kosjeriću: Nikole Beševića i bugarskog slikara Penče Obreškova.

Liza je bila jedna od najlepših i najzanimljivijih žena intelektualnog Beograda. Čovek koji se njome najviše oduševio i i koji je prvi primetio njenu darovitost (još u Parizu) i dao joj prve zanatske poduke, bio je Pjer Križanić, kasnije njen suprug. Sa njim je provela svoje najlepše godine, kao umetnica i kao prisni saradnik u doba njegovog najvećeg umetničkog i publicističkog uspona.

Njena platna odavno su ukras mnogih privatnih i javnih zbirki, naših i stranih ustanova, poznatih i anonimnih ličnosti.. Po sećanju, ona beleži oko 54 slike sa naznakom vlasnika ili nazive izgubljenih, a taj broj je po novijoj proceni skoro desetak puta veći. Od toga broja, naslikanim panoramama Beograda pripada preko 50.

O Lizinom slikarstvu, rekli su:

O Lizinom slikarstvu rekli su:


 
   

Liza Križanić ima retko veliku listu uspelih platna raznih motiva, od figura do cveća i pejzaža, ali onaj ko bude pisao jednoga dana o likovnim pesnicima Beograda, zadiviće mnoge kad prikaže makar i samo naslove beogradskih vidika – panorama koje je Liza Križanić slikala.

(Siniša Paunović, Politika, 2. jul 1966. godine)

- Na nebu našeg slikarstva, međutim, pojavila se ona kao dugin lik sa svih sedam boja i njihovih oreola nad njenim rodnim Kosjerićem, gde je 1905. ugledala svet. Ako oči, ako svest, mogu da pamte, onda su upamtili svertzslosti i boje rodnog joj planinskog kraja iostaće im verni celog života.

- Ali, ako ju je Siniša Paunović nazvao pesnikom beogradske panorame, mi bismo je s isto toliko prava nazvali pesnikom cveća. Njeno cveće, mahom cvetalo granje i šiblje, sitni livadski cvetovi, toliko je ubedljivo da vam se činoida mu osećate miris, da mu možerte ruku zavući između stabljika. Između opojnih cvetova ističe se „Zumbul“ koji je bio na Izložbi slika jugoslovenskih slikara u Londonu 1952., kao i brojne „Magnolije, „Perunike“, i „Suncokreti.“

(Desanka Maksimović, Politika, 30. april 1983. godine)

- U slikarstvu Lize Križanić treba obratiti pažnju na još jedan motiv koji je ona retko koristila, na figuru. Nekoliko sačuvanih slika izazivaju žaljenje što se tom temom nije češće bavila. Radosnog duha, Liza je za svoje raznolike slikarske zamisliili ili trenutke inspiracija tražila raznolike tehnike.

(Vera Ristić, iz Kataloga samostalne Izložbe Narodnog muzeja u Beogradu, 1984. godine.)

- Neposrednost, iskrenost i doživljenost, lakoća i lepršavost, odlike su koje ovo slikarstvo čine, u svakom pogledu privlačnim . Najuspešnija dela – portreti majke, motivi predela i sečanog bilja – svrstavaju slikarku među izvorne stvaraoce, umetnike plemenitog dara i nepresušne svežine.

- U stvaralaštvu Lize Križanić zapažaju se i slovenska iracionalnost i mediteranska poetska prozračnost, što su i svojstva naroda i umetnosti podneblja kojem pripada. Iako fizički slaba i usamljena u zrelim i poznim godinama života i stvaralaštva, ona je bila svesna svoga talenta, procenivši i upoređujući ga sa drugima, i to joj je ulivalo snagu otpora, istrajnosti i podsticalo je da opstane na izabranom putu i mestu, verna sebi i odana svojim slikarskim inspiracijama.

(Vera Jovanović: Liza Križanić, život i slikarstvo. – Novi Sad: izdanje autora, 2001.)

Njene slike, eto, traže i nalaze ipak neko dostojno mesto pod suncem. SličnoVan Gogovim, kao i tolikih drugih istinski velikih umetnika – posle smrti. One će cvetati u našem slikarstvu, među hiljade drugih svakako, kao i njena cveća na platnuma: suncokreti, magnolije, perunike, ruže, daninoć, poljsko cveće... Neprolazno, ipak: ars longa vita brevis.

(Milunika Mitrović: Likovni život, Zemun, br. 95/96, 2002, str. 81. – „O životu i slikarstvu Lize Križanić“)


Lizini portreti u legatu:

 

Bibliografija do sada objavljenih publikacija o Lizi Marić-Križanić:

VERA JOVANOVIĆ: LIZA KRIŽANIĆ: život i slikarstvo; kolor dijapozitivi Ljubiša Petrović, Dragan Matić. - Novi Sad: izdanje autora, 2001. – 192 str. ; 22 cm.

MILUNIKA MITROVIĆ: POLJSKO CVEĆE U BELOM BOKALU: drama. – Beograd; Listak, 2004 (Kosjerić: : RAM). – 110 str. ; 19 cm. Tiraž 100. - O Lizi iz Legata / Milunika Bjelanović: str. 109-110.

VERA JOVANOVIĆ: LIZA KRIŽANIĆ : sećanja i pisma / Vera Jovanović. - Novi Sad : izdanje autora: Kosjerić : Narodna Biblioteka, 2005. - 175 str. ; 21 cm.

 

 

 

borba protiv sive ekonomije

 

Нови број - 12/2017
  (13.09.2017. г.) 




 
-------------------------------------------------
 
-------------------------------------------------

 

A- A A+
 
 

 

Временска прогноза

vremene logo